Makinalarda Yağlama ve Önemi
Makinalarda Yağlama ve Önemi

Endüstriyel anlamda birçok alanda gerekli görülen yağlar, kullanım ve uygulama yerine göre çeşitlilik göstermektedir. Bazı alanlarda gres yağ kullanılırken bazı alanlarda ise sıvı yağlar tercih edilmektedir.

Bütün yağların baz hali aynıdır denebilir. Bu kadar fazla çeşitte yağ bulunmasının nedeni, yağ verimliliği arttıracak katkı maddeleri kullanılmasıdır.

Baz halindeki yağlar yapıları itibariyle 2 gruba ayrılmaktadırlar; madeni yağlar ve sentetik yağlar.

Endüstri alanında özellikle makine kullanımında olmazsa olmazlar arasında olan yağlama uygulaması, hidrolik yağlar, dişli yağları, türbin yağları, metal işleme yağları, kızak yağları gibi birçok isimle adlandırılır. Kısacası bir sistemde yağlama nerede kullanılıyorsa bu eyleme oranın ismi verilir.

Yağlamanın genel mantığı iki yüzey arasındaki sürtünme katsayısını düşürmektir. Bunun yanında yağlamanın bir diğer amacı da oksitlenmenin ( paslanma ) önüne geçmektir.

Endüstriyel makinelerde ve araç gereçlerinde yağ kullanımı bir zorunluluktur. Uygun yağı uygun yerde gerektiği kadar kullanmak dikkat edilmesi gereken bir husustur. Doğru yağlama için ise makine üreticilerinin hazırladıkları datasheetler ve dökümanlara riayet edilmelidir.

Mekanik sistemlerde sistemin orijinal performansını korumak ve hassas çalışmasını sağlamak için yağlama hayati önem taşımaktadır. Özellikle sektörel olarak düşünüldüğünde, endüstriyel makinalarda yağlama, makina performansını, hassasiyetini ve arızasızlığını direkt olarak etkileyebilecek en önemli unsurlardan biridir. Makinalarda kullanılan kızak, mil, rulman vb. aksamlar yüksek hızlarda ve ağır yüklerde çalıştıkları için sürekli olarak yağlanma ihtiyacı duyarlar.

Yağlama yapılmaz ise ne olur? Bu sorunun cevabı çok basit; makinanız geri dönülmeyecek kadar hasar görebilir. Bu yüzden yağlama işlemini hafife almak çok acemice olacaktır.

Tüm bu ihtiyaçlar temel olarak aksatılmadan yerine getirilmesi gereken görevler olarak düşünülmelidir. Bu nedenle bazı makina üreticileri tarafından bu aksamların yağlanması için makinalar üzerine otomatik yağlama sistemleri konulmaktadır. Bu sistemler yine üreticiler tarafından belirlenen belirli aralıklarda makinelerin yağlama noktalarına belirli miktarda yağ göndererek sitemin yağlanmasını sağlar. Fakat karşımıza çıkan arıza durumlarını incelediğimizde, genel olarak gördüğümüz, sistemlerin yağsız kalmasından kaynaklanan durumlara bağlı olarak bozulmalardır. Peki buna ne sebep olur diye düşündüğümüzde yağlama sistemi konusunda biraz detaya inmemiz gerekliliği ortaya çıkar. Makinalardaki yağlama sistemi temel olarak aşağıdaki şemada belirtildiği gibidir. Bir otomatik yağlama pompası sisteme yağ basar, pompadan tek hat üzerinden çıkan yağ makina eksenlerine ayrılır ve daha sonra her eksende de yukarıda belirtiğimiz parçaların yağlanacağı noktalara ayrılır. Tüm bu sistem üzerinde her hangi bir hattın tıkalı olması dolayısı ile gitmesi gereken yere ulaşamamasına bağlı olarak o sistem yağsız kalarak arızalanır. Maalesef operatörler bu durumun farkında olamazlar. Bu durumun önüne geçmek için makinalarda periyodik bakım ve kontrollerin önemi ortaya çıkmaktadır ki kestirimci bakım olarak adlandırdığımız bu bakımlarda yağlama sistemi dahil birçok noktada oluşmuş veya oluşması muhtemel arızanın  önüne geçildiğinden, zamansız duruş kaynaklı vakit ve arızalanan parça kaynaklı maliyetlerin de önüne geçilmiş olur.

Otomatik Yağlama Sistemlerinin Avantajları :

Otomatik Yağlama Sistemleri, el ile yapılan yağlamalara göre sürekli, temiz, ihtiyaca göre belirlenen miktarda yağlama yaparak ısınmayı en düşük seviyeye indirir ve fazla yağ kullanımını önler.

Otomatik yağlama sistemleri, el ile yapılan yağlamalara göre sıklıkla yağlama, yağlama noktalarının  unutulması veya yetersiz yağlama yapılması gibi riskleri ortadan kaldırır.

Otomatik yağlama sistemleri, bakım maliyeti ve işçiliklerini azaltır.

Sonuç olarak; Yatırımımızın en büyük parçası olan makinalarımızı korumak için yağlama ve periyodik bakımlarımızı aksatmadan, zamanında yapmamız gerekmektedir. Böylece hem makinalarımızı hem de kazancımızı koruruz.

 

Serkan KÜÇÜK  - Elektrik-Elektronik Mühendisi 

serkan-kucuk@hastek.com.tr

    Etiketler:
Kütüphanede Arayın
Copyright 2019 EnjeksiyonMakine.com. Tüm Hakları Saklıdır.